Lễ hội Đền Hùng xưa và nay khác nhau thế nào?

Lễ hội Đền Hùng xưa và nay khác nhau thế nào?
Hàng năm vào dịp mùng10 tháng Ba âm lịch, hàng chục vạn đồng bào từ khắp mọi miền đất nước và kiều bào ở nước ngoài lại nô nức tụ hội về Ðền Hùng thắp nén hương thơm thành kính dâng lên Tổ tiên – Các Vua Hùng có công dựng nước. Ngày giỗ Tổ đã trở thành thiêng liêng trong tâm linh mỗi người dân đất Việt theo đạo lý truyền thống dân tộc “Uống nước nhớ nguồn”.

Trước kia hội Ðền Hùng mở 3 ngày từ mồng 8 đến mồng 10, ngày mồng 10 là ngày hội chính và cũng là ngày giã hội. Thời Vua Lê Thánh Tông, ngày giỗ Tổ đã trở thành Ngày Quốc lễ. Ðến thời Vua Tự Ðức triều Nguyễn việc này tiếp tục duy trì, theo lễ chính hội 5 năm một lần chủ tế là quan Thượng thư Bộ lễ, thường hộ năm lẻ tuần phủ Phú Thọ làm đồng chủ trì, chủ tế. Lễ được cử hành vào sáng mồng 10, về dự có tri huyện Lâm Thao, Phù Ninh làm bồi tế và các chức dịch tổng lí các xã.

Hội Ðền Hùng có nhiều hoạt động văn hóa, trong đó có các hoạt động phục vụ việc lễ và những trò giải trí phục vụ người dự hội. Khi xưa trong lễ hội có diễn xướng mô phỏng lại sinh hoạt thời dựng nước của các Vua Hùng như cảnh đi săn, chạy dịch, rước hạt lúa thần, trò Trám, rước chúa Gái…

Nghi lễ Giỗ Tổ Hùng Vương tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng (Phú Thọ).
Không chỉ có xã Hy Cương nơi có đền Hùng làm giỗ mà nhiều xã khác ở Lâm Thao, Phù Ninh thờ Hùng Vương, vợ con tướng lĩnh Vua Hùng cũng mở hội tại làng và rước kiệu về Ðền Hùng. Có gần 40 cỗ kiệu được rước từ đình làng các xã vùng ven di tích đến chầu ở Ðền Hùng. Kiệu được xếp hàng ở chân núi để Ban tổ chức chấm giải. Kiệu nào được giải nhất lần sau được rước lên Ðền Thượng.

Một đám rước như vậy được các làng, xã tổ chức rất công phu gồm 3 kiệu đi liền nhau. Cỗ kiệu đầu bày hương hoa, đèn nến, trầu cau, bình nước, mâm rượu. Cỗ kiệu thứ hai rước bài vị thành hoàng có lọng vàng che. Cỗ kiệu thứ ba rước bánh chưng, bánh dày hoặc xôi, thủ lợn. Tiếng trống, tiếng chiêng trang nghiêm thôi thúc, phường bát âm hòa tấu nhịp nhàng theo điệu “Lưu thủy hành vân”, trai thanh mang đồ tế khí, nữ tú mang hương hoa, hộp trầu quạt, các bô lão và chức dịch hàng đôi trang nghiêm bước sau kiệu. Có thể nói khắp con đường vào hội rực rỡ sắc màu, rộn một không khí vừa trang nghiêm vừa huyền bí vừa náo nức lòng người.

Hội Ðền Hùng xưa có khá nhiều trò chơi: đu tiên, ném còn, tổ tôm điếm, múa rối, cờ tướng, cờ người, kéo lửa nấu cơm thi. Ðặc biệt là hát Xoan của các phường Xoan gốc Kim Ðức, An Thái trình diễn ở Ðền Thượng. Ngoài hát Xoan còn có hát nhà tơ của phường Do Nghĩa, Trinh nữ tham gia hát thờ. Trai gái đến hội Ðền Hùng còn hát ví giao duyên có khi cuộc hát kéo dài hết đêm. Ðu tiên trong hội là trò chơi có sức thu hút thanh niên nam nữ. Ðu tiên là hình thức đu xe làm theo hình chiếc bàn đu, mỗi bàn một cô gái xinh đẹp của xã sở tại mang y phụ lễ hội, đội mũ hoa sen. Các cô gái vừa đu vừa hát ví giao duyên với các chàng trai dự hội.

Trò “Tứ dân chi nghiệp” (trò Trám) của Tứ Xã, Lâm Thao thu hút rất nhiều người xem. Ðây là loại trò diễn trình nghề “tứ dân”: sĩ, nông, công, thương được thể hiện nhiều trong sinh hoạt đặc sắc của xã hội truyền thống với những trang phục, câu nói của người tham gia đóng các nhân vật gây cười, mua vui cho dân làng và cả những người dự hội. Trước cách mạng Tháng Tám năm 1945, trò diễn này mai một, đến năm 1997 trò “Tứ dân chi nghiệp” mới được khôi phục, có chỉnh lí nâng cao một số điệu múa dân gian và cách thức trình diễn đưa vào phục vụ tại lễ hội Ðền Hùng.

Hội Ðền Hùng còn có trò diễn dân gian của đồng bào Mường huyện Thanh Sơn, Yên Lập: Chàm Thau (đánh trống đồng), đâm đuống, biểu diễn cồng chiêng hát giang, hát ví đã đem đến lễ hội những âm thanh rộn rã, gợi nhớ hình bóng xã hội Hùng Vương thuở xưa.

Hội Ðền Hùng ngày nay ngoài các hoạt động văn hóa, diễn xướng dân gian, một số môn thể thao dân tộc… rất cần phải có các hoạt động văn hóa, biểu diễn nghệ thuật, hoạt động thể thao hiện đại mới đáp ứng được một phần nhu cầu của đồng bào cả nước về dự hội. Từ những năm 80 và 90 của thế kỷ 20, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao hiện đại được đưa vào lễ hội như: biểu diễn văn công chuyên nghiệp, biểu diễn xiếc, ca nhạc, tạp kỹ, đốt cây bông, bắn pháo hiệu, pháo hoa, thi đấu bóng chuyền, bóng bàn, cờ tướng, cờ người, cờ quốc tế… đã làm cho lễ hội Ðền Hùng mang thêm sắc thái mới.

Những năm đầu thế kỷ 21 tại Lễ hội Ðền Hùng ngoài các sinh hoạt văn hóa văn nghệ, trò diễn dân gian truyền thống đặc sắc của vùng Ðất Tổ như: hát Xoan, hát Ghẹo, đánh trống đồng, đâm đuống, biểu diễn cồng chiêng, rước kiệu của các xã vùng ven di tích như: Kim Ðức, Chu Hóa, Hùng Lô, Cao Mại, Ðào Xá, Thanh Ðình, Sơn Vi, Tiên Kiên, Vân Phú còn có biểu diễn nghệ thuật của nhiều đoàn văn công Trung ương, các tỉnh thành bạn và tỉnh Phú Thọ. Ðặc biệt là liên hoan dân ca Xoan Phú Thọ và dân ca các dân tộc được tổ chức tại sân Trung tâm lễ hội Khu di tích lịch sử Ðền Hùng. Ngoài ra phải kể đến các chương trình nghệ thuật, giao lưu văn hóa các vùng miền trong cả nước của những tỉnh thành tham gia góp giỗ đã tạo thêm những mảng sắc màu cho bức tranh văn hóa dân tộc trong kỳ lễ hội.

Tour du lịch lễ hội Đền Hùng 1 ngày Tour Đền Hùng 1 ngày | Du lịch Đền Hùng 1 ngày | Du xuân Đền Hùng | Đi lễ Đền HùngĐền Hùng trên núi Nghĩa Lĩnh, thuộc thôn Cổ Tích, xã Hy Cương, huyện Phong Châu (Phú thọ) là quần thể di tích lịch Xem tiếp »

Tour lễ hội Đền Hùng - Đền Lạc Long Quân - Đền Mẫu Âu Cơ Tour Đền Hùng - Đền Lạc Long Quân - Đền Mẫu Âu CơDu lịch Đền Hùng - Đền Hùng là tên gọi khái quát quần thể đền chùa thờ phụng các Vua Hùng và tôn thất của nhà vua trên núi Nghĩa Lĩnh, gắn với Xem tiếp »

Tour lễ hội Đền Hùng - Đền Mẫu Âu Cơ 1 ngày Du lịch lễ hội Đền Hùng - Đền Mẫu Âu Cơ 1 ngàyDu lịch Đền Hùng - Khu di tích Đền Hùng nằm tại Xã Hy Cương, Việt Trì, Phú Thọ. Đây là một lễ hội lớn của Việt Nam hay còn gọi là Quốc Xem tiếp »

Linh thiêng lễ hội đền Hùng (VTV News) - Diễn ra từ mùng 5 đến mùng 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm, lễ hội đền Hùng luôn là tâm điểm của con dân Việt với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng và linh thiêng.Tư liệu lịch sử cho biết Xem tiếp »

Lễ Hội Đền Hùng: Hội làng trong hội nước Lễ Hội Đền Hùng: Hội làng trong hội nướcLễ hội Đền Hùng là điểm hội tụ tâm linh, văn hóa và tinh thần đại đoàn kết dân tộc.Đền Hùng và giỗ Tổ Hùng Vương với những lễ hội Đền Hùng từ lâu đã đi sâu Xem tiếp »

Nên tổ chức lễ hội đền Hùng theo truyền thống Chừng mươi năm nay, Lễ hội Đền Hùng có một vài tiết mục chưa thực sự phù hợp với truyền thống.1. Dùng 100 thanh niên đóng khố tượng trưng cho 100 người con trai của Lạc Long Quân và Âu Cơ, đi cùng đoàn đại Xem tiếp »

Bốn lời khuyên bổ ích khi đi lễ Đền Hùng Bốn lời khuyên bổ ích khi đi lễ Đền HùngĐền Hùng sẽ đón trên 1 triệu lượt khách/ngày, từ nay đến ngày 10/3 âm lịch. Bạn sẽ phải chuẩn bị gì khi đi lễ vào lúc đông đúc như thế?1. Đặt chỗ trước: Ông Hoàng Xem tiếp »

Phân luồng giao thông phục vụ Lễ hội Đền Hùng Phân luồng giao thông phục vụ Lễ hội Đền HùngĐể bảo đảm ATGT phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2013, Sở GTVT Phú Thọ đã lên phương án tổ chức phân luồng giao thông đến 18h ngày 19-4 (10

Nhiều điểm nhấn tại Lễ hội Đền Hùng 2013

Nhiều điểm nhấn tại Lễ hội Đền Hùng 2013
Ngày 1/4 tại Hà Nội, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức họp báo giới thiệu về chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2013.

Họp báo giới thiệu về chương trình Lễ hội (Ảnh: K.T)
Theo đó, Giỗ Tổ Hùng Vương- Lễ hội Đền Hùng năm 2013 sẽ có nhiều điểm mới so với mọi năm. Diễn ra trong vòng 7 ngày từ ngày 04/3-10/3 âm lịch (tức từ ngày 13/4-19/4 dương lịch), Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2013 có sự tham gia của 08 tỉnh: Lạng Sơn, Hà Nam, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đắc Lắc, Bình Định, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Ngoài các hoạt động truyền thống: lễ dâng hương, lễ giỗ, lễ rước Quốc tổ còn có các hoạt động văn hóa văn nghệ sôi nổi: Liên hoan hát Xoan và hát dân ca Phú Thọ; giao lưu hát dân ca các vùng, miền; giải bóng chuyền, hội thi bơi chải trên sông Lô… Điểm nhấn của Lễ hội Đền Hùng 2013 là Lễ tôn vinh và đón nhận Bằng công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Đặc biệt, trong khuôn khổ các hoạt động của Giỗ Tổ Hùng Vương- Lễ hội Đền Hùng 2013 còn có lễ hội đường phố với chủ đề “Văn hóa đất Tổ Hùng Vương hội tụ và tỏa sáng” được tổ chức từ 13 - 19/4 trên các trục đường phố của thành phố Việt Trì, Quảng trường Hùng Vương, giới thiệu văn hóa dân gian đa sắc màu của vùng đất Tổ.

Năm nay với nhân dịp đón bằng công nhận Tín ngưỡng thờ, cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tại Quảng trường Hùng Vương, Thành phố Việt Trì sẽ có bắn pháo hoa tầm cao vào lúc 22h ngày 04/3 âm lịch (tức ngày 13/4 dương lịch)./.

Từ ngày 13 đến 15/4, gần 4 triệu lượt khách đến Lễ hội Đền Hùng

 Từ ngày 13 đến 15/4, gần 4 triệu lượt khách đến Lễ hội Đền Hùng
Theo ước tính của Ban Tổ chức, trong 3 ngày từ 13 – 15/4, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2013 đã đón khoảng 4 triệu lượt khách. Tính riêng trong ngày khai mạc 13/4 (tức 4/3 Âm lịch), đã có khoảng 2 triệu lượt du khách về dự.

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2013 được bắt đầu bằng lễ hội đường phố với chủ đề "Văn hóa đất Tổ Hùng Vương - Hội tụ và tỏa sáng" đã diễn ra tại thành phố Việt Trì (Phú Thọ) vào đúng ngày khai hội. Lễ hội quy tụ hơn 3.000 diễn viên, nghệ nhân văn hóa dân gian đến từ 13 huyện, thị, thành và một số trường học trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Ðây là lễ hội văn hóa dân gian đường phố độc đáo và ấn tượng mang đậm bản sắc văn hóa vùng đất cội nguồn và là hoạt động khởi động cho chuỗi các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Ðền Hùng năm 2013. Tại lễ hội, nhiều phong tục, nét văn hóa truyền thống của các dân tộc được thể hiện mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Lễ giỗ Quốc tổ Lạc Long Quân vào ngày 6/3 Âm lịch.

Buổi tối ngày khai mạc, tại khu di tích Đền Hùng, UBND tỉnh Phú Thọ đã tổ chức khai mạc Lễ hội Đền Hùng 2013 và lễ tôn vinh, đón nhận bằng UNESCO công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ngày 15/4 (tức ngày 6/3 Âm lịch) trên đỉnh núi Sim và núi Vặn thuộc Khu di tích lịch sử Ðền Hùng, tỉnh Phú Thọ đã tổ chức Lễ giỗ Quốc tổ Lạc Long Quân và Dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ. Trước điện thờ Quốc tổ Lạc Long Quân và Tổ Mẫu Âu Cơ, với lòng thành kính tri ân công đức tổ tiên, các đại biểu và đông đảo đồng bào đã dâng hương bày tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ công lao trời biển của các bậc sinh thành đã có công khởi dựng cơ đồ và đặt nền móng cho dân tộc Việt Nam. Cầu mong các bậc sinh thành phù hộ cho xã tắc thịnh vượng, quốc thái dân an, bách gia trăm họ, vạn đại trường tồn; con Lạc, cháu Hồng nguyện quyết tâm bảo vệ vẹn toàn non sông, gấm vóc và xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng tươi đẹp, muôn dân đời đời thịnh trị, mãi mãi phụng thờ hương khói tiên tổ.

Cùng ngày, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ đã tổ chức Lễ khai mạc giải thể thao quần chúng phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Ðền Hùng. Trước đó, tại Khu di tích lịch sử Ðền Hùng đã diễn ra Liên hoan hát Xoan và dân ca Phú Thọ lần thứ 3. Nhân dịp này, Hội trại văn hóa cũng đã được tổ chức nhằm giới thiệu những nét văn hóa đặc sắc tiêu biểu của từng huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh với du khách thập phương hành hương về dự Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Ðền Hùng 2013.

Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Ðền Hùng 2013 kéo dài từ ngày 13/4 - 19/4 (từ 4 - 10 tháng 3 Âm lịch) với nhiều hoạt động phong phú. Theo ước tính của Ban Tổ chức, trong 3 ngày từ  từ 13 – 15/4, Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội đền Hùng 2013 đã đón khoảng 4 triệu lượt khách. Đúng như cam kết của Ban Tổ chức, Lễ hội Đền Hùng 2013 không xảy ra hiện tượng chèo kéo khách, không ăn mày ăn xin, không có hành động phản cảm như: Bày bán và treo thịt thú rừng trong khu vực lễ hội. Toàn bộ khu vực hàng quán được bày bán trật tự, niêm yết giá công khai. Các bãi trông xe được bố trí cách khu trung tâm lễ hội hơn 1km. Lực lượng chức năng làm nhiệm vụ phân luồng giao thông hợp lý nên không để xảy ra tình trạng ùn tắc.

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Hùng

Sẵn sàng cho Lễ hội Đền Hùng
(GD&TĐ) - Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2013, diễn ra trong 7 ngày (từ ngày 4 đến 10/3 âm lịch, tức 13 đến 19/4/2013). Nhiều hoạt động nằm trong khuôn khổ Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng được diễn ra trên địa bàn TP Việt Trì – trung tâm của tỉnh Phú Thọ. Để đảm bảo an toàn trong những ngày diễn ra lễ hội, công an tỉnh Phú Thọ  đã chủ động xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự - an toàn giao thông (ANTT – ATGT) cho ngày Giỗ Tổ.

Trong ngày khai hội (13/4 tức 4/3 âm lịch), theo ước tính của Ban tổ chức, Đền Hùng đón khoảng trên 1 triệu lượt khách hành hương. Ngay từ sáng sớm, lực lượng của Công an tỉnh Phú Thọ đã có mặt tại các chốt đã được phân công để làm nhiệm vụ đảm bảo ANTT - ATGT.

Thượng tá Lưu Đức Tỉnh, Trưởng Phòng CSGT Phú Thọ cho biết: “Về kế hoạch đảm bảo trật tự ANTT – ATGT chúng tôi đã bố trí lực lượng ở các điểm ngã ba, ngã tư xung quanh khu vực đền Hùng. Ở trung tâm lễ hội, chúng tôi đã bố trí đủ lực lượng trên tất cả những tuyến đường tập trung phương tiện và lưu lượng đông để duy trì trật tự ATGT và phân luồng giao thông khi có ùn tắc giao thông xảy ra, đặc biệt là phương án bảo vệ Lễ dâng hương ngày mùng 10/3 tới”.
Công an tỉnh Phú Thọ phân luồng giao thông đảm bảo ANTT - ATGT phục vụ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2013             Ảnh: Đinh Vũ

Đại tá Cù Xuân Nho, Trưởng Công an thành phố Việt Trì cho biết, trước ngày khai hội, lực lượng CSCĐ đã tổng rà soát các địa bàn, tuyến trọng điểm, lên danh sách xác lập ổ nhóm, tụ điểm tội phạm để đấu tranh triệt phá; tập trung đánh mạnh vào các loại tội phạm nguy hiểm, sử dụng vũ khí, tội phạm giết người, cướp, cướp giật, lừa đảo... triệt phá các ổ nhóm, tụ điểm, tội phạm mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma tuý, tội phạm kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, sản xuất và tiêu thụ hàng giả, đặc biệt là lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng phục vụ Lễ hội Đền Hùng…

Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay được gắn với sự kiện “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại, vì vậy ban tổ chức dự báo lượng du khách hành hương về Đền Hùng sẽ rất lớn. Đây là áp lực đặt ra cho Công an tỉnh Phú Thọ trong việc đảm bảo giao thông thông suốt, tránh ùn tắc trong dịp diễn ra lễ hội. Căn cứ vào tình hình thực tế, lực lượng CSGT Phú Thọ đã xây dựng các phương án đảm bảo ANTT - ATGT phục vụ lễ hội.

Thiếu tá Phan Thanh Xuân - Trưởng đồn công an Đền Hùng cho biết: “Bảo đảm ANTT-ATGT cho Giỗ Tổ là một trong những việc trọng tâm của công tác năm của đồn. Những ngày diễn ra lễ hội, đồn phối hợp với các lực lượng triển khai công tác bảo vệ 24/24 giờ theo phương án, kế hoạch đề ra. Đặc biệt rà soát, lập danh sách số hộ bán hàng ăn, hàng rong trong khu vực thuộc khu di tích có biểu hiện bán hàng không đúng nơi quy định, ép khách, ép giá, bán các loại văn hoá phẩm trái pháp luật, gây mất ANTT; đồng thời tổ chức cho các hộ kinh doanh, nhà nghỉ, khách sạn, nhà trọ trên địa bàn ký cam kết thực hiện đúng pháp luật”.

Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân

Sáng 15/4 (tức 6/3 âm lịch), tỉnh Phú Thọ đã tổ chức trọng thể Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ, người sinh thành ra cả cộng đồng dân tộc Việt, có công mở mang bờ cõi, khởi dựng cơ đồ, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Tại đền thờ Lạc Long Quân đại lễ đã được tổ chức. Bà con nhân dân địa phương đã thành kính dâng hương, hoa, lễ vật tưởng niệm Quốc Tổ Lạc Long Quân bằng nghi thức truyền thống. Lễ dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ cũng đã diễn ra trọng thể tại Đền thờ Mẫu trên đỉnh núi Vặn (trong Khu di tích Đền Hùng).   

Tối nay (13.4) khai mạc Lễ hội đền Hùng 2013

Tối nay (13.4) khai mạc Lễ hội đền Hùng 2013
Lễ đón nhận bằng công nhận “tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại do UNESCO trao tặng và khai mạc Lễ hội đền Hùng năm 2013 diễn ra tại sân trung tâm lễ hội - khu di tích đền Hùng tối nay - 13.4 (4 tháng ba âm lịch).

Chương trình được VTV1 truyền hình trực tiếp- kéo dài từ 20h đến 21h45- gồm 3 phần chính. Phần 1 khai từ “Hương trầm tỏa ngát từ núi thiêng Nghĩa Lĩnh”, phần 2 là lễ đón nhận bằng UNESCO và phần 3 là chương trình nghệ thuật “Linh thiêng nguồn cội - Đất tổ Hùng Vương” gồm 3 chương, 10 cảnh với sự tham gia của 1.350 diễn viên, nghệ nhân, học sinh, sinh viên…

Tác giả kịch bản và tổng đạo diễn chương trình là NSND-TS Phạm Thị Thành. Chương trình thể hiện nội dung của công ước Liên Hợp Quốc: “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”, bao gồm các nghi lễ, sản vật cung tiến, hành hương về cội nguồn, biểu hiện lòng tôn kính tổ tiên và tự hào dân tộc, gắn kết cộng đồng.

Kết thúc biểu diễn nghệ thuật là màn bắn pháo hoa tại quảng trường Hùng Vương, TP.Việt Trì.

Trước đó- vào buổi sáng cùng ngày (13.4) là lễ hội văn hóa dân gian đường phố với sự tham gia của gần 3.000 người, với chủ đề “Văn hóa đất tổ Hùng Vương - hội tụ và tỏa sáng” diễu hành từ 4 hướng, tập kết về quảng trường Hùng Vương.

Năm nay, Lễ hội đền Hùng - Giỗ tổ Hùng Vương chính thức kéo dài trong 1 tuần từ 13.4 đến 19.4 (4-10 tháng ba âm lịch), nhưng trước đó, một số hoạt động phần hội đã diễn ra từ 31.3 như hội thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh giầy…

Các hoạt động chính của phần lễ - ngoài lễ đón nhận bằng Di sản văn hóa thế giới của UNESCO - là các lễ dâng hương tưởng niệm các vua Hùng, tưởng niệm Tổ mẫu Âu Cơ, lễ giỗ Đức Quốc tổ Lạc Long Quân, dâng lễ vật các tỉnh góp giỗ và dâng bánh chưng, bánh giầy… Phần hội khá phong phú với nhiều hoạt động đa dạng- từ liên hoan hát xoan và dân ca toàn tỉnh, triển lãm tranh, ảnh, hội thi bơi chải sông Lô, giải quần vợt, bóng chuyền…

Linh thiêng lễ hội đền Hùng

Linh thiêng lễ hội đền Hùng
Diễn ra từ mùng 5 đến mùng 10 tháng 3 Âm lịch hàng năm, lễ hội đền Hùng luôn là tâm điểm của con dân Việt với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng và linh thiêng.

Tư liệu lịch sử cho biết rằng, vào năm 1470, vua Lê Thánh Tông cho lập Ngọc phả Hùng Vương và coi đó là vua thủy tổ của dân tộc. Đến thời sử gia Ngô Sỹ Liên, ông đã đưa chuyện quốc tổ Hùng Vương vào chính sử. Và cho đến thế kỷ 15, quốc tổ Hùng Vương đã được chính thức hóa về phương diện lịch sử, cũng như việc tổ chức thờ phụng hàng năm.

Cổng chính dẫn vào khu di tích lịch sử đền Hùng (Ảnh: Internet)

Từ đó về sau, hệ thống đền thờ các vua Hùng chân núi Nghĩa Lĩnh được tôn tạo cùng với việc nhà nước phong kiến ban hành các điển lễ thực hành tín ngưỡng Hùng Vương. Phong tục thờ cúng các vua Hùng được hình thành rất sớm (trước Công nguyên) với các ngôi đền được dựng trên núi Nghĩa Lĩnh: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng.

Phía sau đền Thượng còn có lăng mộ của Hùng Vương thứ 6. Bên chân núi Nghĩa Lĩnh có ngôi đền thờ 2 công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa, con của vua Hùng thứ 18.

Khu đền Hạ thờ quốc mẫu Âu Cơ tại di tích lịch sử đền Hùng (Ảnh: Internet)

Lễ hội đền Hùng là tâm tưởng của đồng bào Việt Nam, trước hết là người dân đất tổ. Theo phong tục cổ truyền, các làng quanh chân núi Nghĩa Lĩnh sẽ nhận trách nhiệm thờ cúng thường niên và được miễn nghĩa vụ thu thuế. Từ năm 1917, triều đình nhà Nguyễn giao cho giới chức tỉnh Phú Thọ chủ trì lễ hội đền Hùng với nghi thức Nhà nước, định lệ 5 năm là kỳ chính lễ.

Sau này, lễ hội đền Hùng được tổ chức hàng năm từ ngày mùng 5 đến mùng 10 tháng 3 Âm lịch gồm một chuỗi sự kiện, nghi thức như dâng hương tưởng niệm các vua Hùng, lễ Giỗ quốc tổ Lạc Long Quân, lễ tưởng niệm quốc mẫu Âu Cơ và đỉnh điểm là lễ Giỗ tổ Hùng Vương. Theo phong tục truyền thống, có 41 làng ở vùng đất tổ được tham gia rước kiệu, dâng lễ về đền Hùng.

Lễ rước kiệu truyền thống về đền Hùng (Ảnh: Sở VHTTDL Phú Thọ)

Lễ hội đền Hùng cũng là dịp hội ngộ cộng đồng và biểu dương văn hóa với những dạng thức đặc sắc của vùng trung du Phú Thọ và các tỉnh thành trong nước tham gia. Nổi bật trong không gian thực hành lễ hội đền Hùng là diễn xướng dân gian với mỗi điệu thức, tích trò trình diễn đều hàm ý liên quan đến các phong tục truyền thống của thời các vua Hùng.

Khu di tích lịch sử đền Hùng trải trên địa bàn 7 xã thuộc 2 huyện Lâm Thao, Phù Ninh) và thành phố Việt Trì. Đây là vùng trung tâm của kinh đô Phong Châu thời các vua Hùng dựng nước.

Khu di tích lịch sử đền Hùng cũng chính là bảo tàng sinh động về tín ngưỡng Hùng Vương. Trong khuôn khổ diễn ra lễ hội đền Hùng năm 2013, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại do UNESCO trao tặng vào tối 13/4 (ngày khai hội) ngay tại khu di tích đền Hùng.

Lễ đón bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể của tín ngưỡng Hùng Vương (Ảnh: VietNamNet)

Mời quý vị và các bạn cùng Việt Nam – Đất nước – Con người khám phá “cái hồn” của tín ngưỡng Hùng Vương qua phóng sự Di sản tín ngưỡng Hùng Vương do các phóng viên VTV thực hiện!

Sôi nổi hội thi bơi chải Bạch Hạc ở lễ hội Đền Hùng

Sôi nổi hội thi bơi chải Bạch Hạc ở lễ hội Đền Hùng
Sáng 18/4, tại ngã ba sông Bạch Hạc, thành phố Việt Trì (Phú Thọ), Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2013 đã tổ chức Hội thi bơi chải Bạch Hạc năm 2013.

Đây là lần thứ hai tỉnh Phú Thọ tổ chức hội thi với quy mô hoành tráng, đồng thời cũng là một trong những hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động của Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2013 tại Phú Thọ.

[Rước kiệu của 7 xã phường vùng ven về Đền Hùng]

Ngay từ sáng sớm, từ đền Tam Giang và hai bờ sông Lô, hàng ngàn người hâm mộ đã đến cổ vũ cho gần 200 vận động viên của 6 đội chải gồm Bạch Hạc 1, phường Dữu Lâu, Phượng Lâu, Bạch Hạc 2, xã Trưng Vương và xã Sông Lô.

Kết quả, đội chải Bạch Hạc 1 giành giải nhất, giải nhì thuộc về đội Phượng Lâu, giải ba đội Sông Lô.

Theo truyền thuyết, tại ngã ba sông Bạch Hạc, Hai Bà Trưng đã lấy bãi Hạc và bến Tam Giang làm nơi đóng thuyền chiến và huấn luyện quân sỹ. Đến đời nhà Trần, Trần Nhật Duật đã lấy bãi sông Bạch Hạc làm nơi luyện thủy quân, đóng chiến thuyền đánh đuổi giặc ngoại xâm.

Ghi nhớ công ơn của các anh hùng, hàng năm Ủy ban nhân dân thành phố Việt Trì (Phú Thọ) tổ chức thi bơi chải Bạch Hạc nhằm thể hiện tinh thần thượng võ, luyện tay nghề sông nước, tăng cường rèn luyện thể chất và lòng dũng cảm của người dân đất Việt.

Trước đó, tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2013 đã đồng loạt tổ chức các chương trình biểu diễn văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao truyền thống như thi đấu bóng chuyền, vật dân tộc, bắn nỏ, cờ tướng... thu hút hàng vạn du khách trong và ngoài nước về Đền Hùng, tri ân công đức tổ tiên.

Tại Nhà Công quán (Khu dích tích lịch sử Đền Hùng), các chương trình đánh trống đồng, đâm đuống, hát xoan của các nghệ nhân tỉnh Phú Thọ tiếp tục biểu diễn phục vụ đông đảo du khách về với Lễ hội Đền Hùng.

Tại khu Trung tâm lễ hội, đoàn nghệ thuật của các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Hà Nam, Đắc Lắk, Lạng Sơn, Bình Định... liên tục biểu diễn các tiết mục ca múa nhạc, múa hát dân ca ba miền... lôi cuốn đông đảo du khách đến xem.